دکتر زارعی روز دوشنبه 6 بهمن 1404 در گفت و گو با وبدا، افزود: بسیاری از سرطان‌ها در مراحل اولیه بدون علامت یا با علائم خفیف هستند، اما اگر در زمان مناسب شناسایی شوند، درمان آن‌ها ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و با نتایج بسیار بهتری همراه خواهد بود.

 

 چه زمانی باید غربالگری انجام شود؟

دکتر زارعی تأکید کرد: زمان انجام غربالگری به سن، جنس، سابقه خانوادگی و عوامل خطر هر فرد بستگی دارد، اما به‌طور کلی، غربالگری در سرطان پستان از 40 سالگی به بعد، ماموگرافی هر 1 تا 2 سال، سرطان کولورکتال (روده بزرگ) از 50 سالگی به بعد (در افراد پرخطر زودتر)، تست FIT سالانه یا کولونوسکوپی طبق نظر پزشک، سرطان ریه در افراد پرخطر (سیگاری‌ها و سابقه‌دارها) با نظر پزشک و روش‌های تصویربرداری  و در غربالگری سرطان سرویکس (سرطان دهانه رحم) از سن ۲۱ سالگی با پاپ اسمیر انجام می شود.

 

وی با بیان اینکه افراد با سابقه خانوادگی سرطان نیازمند غربالگری زودتر و دقیق‌تر هستند در پاسخ به این سوال که غربالگری چگونه انجام می‌شود؟ عنوان کرد:  غربالگری به‌معنای انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های ساده پزشکی در افراد بدون علامت است تا بیماری قبل از پیشرفت شناسایی شود. این اقدامات شامل: آزمایش‌های خون و مدفوع، تصویربرداری‌ها (مانند ماموگرافی)، معاینات بالینی و ارجاع به سطوح تخصصی در صورت مشاهده موارد مشکوک است.

 

چطور می‌توان غربالگری انجام داد؟

دکتر الهام زارعی توضیح داد: افراد می‌توانند با مراجعه به مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی، وضعیت سلامت خود را بررسی کرده و در صورت قرار گرفتن در گروه هدف، به‌صورت رایگان یا با حداقل هزینه تحت غربالگری قرار گیرند.

 

وی با بیان اینکه مهم‌ترین قدم، آگاهی، پیگیری و مراجعه به‌موقع است. گفت: دانشگاه علوم پزشکی با اجرای برنامه‌های ملی سرطان، شناسایی افراد در معرض خطر، انجام غربالگری‌های استاندارد، آموزش و آگاه‌سازی عمومی، ارجاع سریع موارد مشکوک و پیگیری بیماران تا تشخیص قطعی نقش مهمی را در شناسایی زودهنگام بیماران ایفا می کند.این خدمات به‌ویژه در حوزه سرطان‌های شایع مانند پستان و کولورکتال، نقش مهمی در نجات جان افراد دارد.

 

علائم اولیه هشداردهنده در سرطان‌های شایع

متخصص رادیوانکولوژی در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی به برخی علائم اولیه اشاره کرد و گفت: هرچند بسیاری از سرطان‌ها در ابتدا بدون علامت هستند، اما توجه به نشانه‌های زیر بسیار مهم است.

 

وی ادامه داد: در سرطان پستان، وجود توده بدون درد در پستان یا زیربغل، تغییر شکل یا اندازه پستان، فرورفتگی یا ترشح غیرطبیعی از نوک پستان در سرطان کولورکتال (روده بزرگ): تغییر در عادات دفع (یبوست یا اسهال طولانی)، وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بی‌دلیل و کم‌خونی مزمن در سرطان ریه، سرفه مزمن یا تشدیدشونده، تنگی نفس، درد قفسه سینه، خلط خونی از علائم هستند.

 

وی تاکید کرد: سرطان همیشه به‌معنای پایان راه نیست، اگر زود تشخیص داده شود، قابل درمان است. غربالگری یک انتخاب هوشمندانه برای حفظ جان خود و خانواده است.